crm@scispec.co.th

02-454-8533

Written by Ratimarth Boonlorm
Star InactiveStar InactiveStar InactiveStar InactiveStar Inactive
 

                    เบนซีน(Benzene) จัดเป็นสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย (Volatile Organic Compounds,VOCs) ชนิดหนึ่ง  โดยเป็นองค์ประกอบตามธรรมชาติของปิโตรเลียมและสามารถสังเคราะห์ขึ้นได้จากผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมอื่นๆ เบนซีนเป็นสารอันตรายต่อสุขภาพของมนุษย์ทั้งพิษเฉียบพลันและเรื้อรัง โดยสามารถทำให้เสียชีวิตและก่อให้เกิดโรคมะเร็งได้ทุกส่วนของร่างกาย จัดเป็นสารอันตรายชนิดที่ 3 ตาม พรบ. วัตถุอันตราย พ.ศ. 2535

 

                    ดังนั้นในโรงงานกลั่นน้ำมันและโรงงานปิโตรเลียมอื่นๆ ที่มีสารเบนซีนเกิดขึ้นในกระบวนการผลิตจึงต้องการมีควบคุมปริมาณสารเบนซีนที่ถูกปล่อยออกสู่สิ่งแวดล้อม โดยใช้วิธีมาตรฐาน US EPA Method 325 ซึ่งจะต้องทําการเก็บตัวอย่างด้วยหลอดเก็บตัวอย่าง (Sample Tube) เป็นเวลา 2 สัปดาห์ จากนั้นจึงนําไปวิเคราะห์ผลด้วยเครื่อง Thermal Desorption with Gas Chromatograph Mass Spectrometer (TD-GCMS) โดยจะต้องมีปริมาณสารเบนซีนที่ตรวจวิเคราะห์ได้ไม่เกิน 9 µg/m3

 

วิธีการ

                    ขั้นตอนในการเก็บตัวอย่างเริ่มจากการกำหนดจุดสำหรับวางหลอดเก็บตัวอย่างให้ครอบคลุมบริเวณโดยรอบของโรงงาน ตัวอย่างแสดงดังรูปที่ 1 และจัดวางหลอดเก็บตัวอย่างที่ความสูง 1.5-3 เมตรพร้อมมีอุปกรณ์ป้องกันน้ำหรือฝุ่นที่จะตกลงใส่หลอดเก็บตัวอย่าง

 

รูปที่ 1 แสดงบริเวณวางหลอดเก็บตัวอย่าง (สีแดง) และบริเวณวางหลอดเก็บตัวอย่างเพิ่มเติม (สีเหลือง) ในกรณีที่มีต้นไม้หรือเสาในบริเวณที่กำหนดไว้เดิม

 

 

                      ภายในหลอดเก็บตัวอย่างจะบรรจุสารที่สามารถดูดซับสารเบนซีนและสารอินทรีย์ระเหยง่ายอื่นๆ ที่สนใจวิเคราะห์ไว้(สามารถเลือกชนิดของสารดูดซับได้) วิธีการวางหลอดเก็บตัวอย่างจะต้องเปิดปลายด้านหนึ่งไว้เพื่อให้สารเบนซีนและสารอินทรีย์ระเหยง่ายอื่นๆ ค่อยๆ แพร่เข้าสู่หลอดเก็บตัวอย่าง (Passive sampling) แล้วถูกดูดซับไว้ดังแสดงในรูปที่ 2 โดยมีอัตราการดูดซับแตกต่างกันขึ้นกับชนิดของสารดูดซับ และเมื่อวางหลอดเก็บตัวอย่างไว้จนครบระยะเวลาแล้ว  หลอดเก็บตัวอย่างจะถูกปิดและนำส่งห้องปฏิบัติการ

 

รูปที่ 2 แสดงการวางหลอดเก็บตัวอย่างและการแพร่ของสารเข้าสู่หลอดเก็บตัวอย่าง

 

                         สำหรับวิธีการวิเคราะห์จะใช้วิธีการวิเคราะห์โดยใช้ Thermal Desorption with Gas Chromatograph Mass Spectrometer (TD-GCMS)  โดยแบ่ง 2 ขั้นตอนการคือ   

                      1. การเตรียมตัวอย่างด้วยเทคนิค Thermal Desorption โดยจะมีการให้ความร้อนกับหลอดเก็บตัวอย่างเพื่อให้สารเบนซีนและสารอินทรีย์ระเหยง่ายอื่นๆที่อยู่ภายในหลอดตัวอย่างระเหยออกไปที่ focusing (cold) trap เพื่อกำจัดสารอื่นๆ ที่ไม่ต้องการวิเคราะห์ออกเช่น ความชื้น เป็นต้น จากนั้นจึงให้ความร้อนกับ focusing (cold) trap อย่างรวดเร็วเพื่อชะให้สารเบนซีนและสารอินทรีย์ระเหยง่ายอื่นๆ เข้าสู่ระบบแก๊สโครมาโทกราฟีแมสสเปคโตรมิตรี ดังแสดงในรูปที่ 3

 

รูปที่ 3 แสดงการทำงานของเทคนิค Thermal Desorption

 

                         2. การวิเคราะห์ตัวอย่างด้วยวิธีแก๊สโครมาโทกราฟีแมสสเปคโตรมิตรี หลังจากที่สารเบนซีนและสารอินทรีย์ระเหยง่ายอื่นๆ ถูกชะเข้าสู่ระบบแก๊สโครมาโทกราฟีแล้วตัวอย่างไอระเหยที่เป็นสารผสมกันอยู่จะถูกแยกออกเป็นสารเดี่ยวแล้วตรวจวัดด้วยแมสสเปคโตรมิเตอร์ โดยผลการวิเคราะห์จะเรียกว่าโครมาโทแกรมดังแสดงในรูปที่ 4 ที่สามารถวิเคราะห์ได้ทั้งเชิงคุณภาพโดยดูจากเวลาทีสารนั้นๆถูกชะออกจากคอลัมน์และเชิงปริมาณโดยดูจากขนาดสัญญาณที่ตรวจวัดได้

 

รูปที่ 4 โครมาโทแกรมแสดงการวิเคราะห์ตัวอย่าง

 

                         ในการตรวจติดตามการปล่อยทิ้งสารเบนซีนและมลพิษอื่นจากโรงงานกลั่นนำมันปิโตรเลียมตามวิธีมาตรฐาน US EPA 325 นั้นมีวัสดุอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการเก็บตัวอย่างและการวิเคราะห์ตัวอย่าง ตลอดจนการทําความสะอาดหลอดเก็บตัวอย่าง ซึ่ง Markes International มีผลิตภัณฑ์ที่รองรับการวิเคราะห์ตามมาตรฐานนี้  โดยการออกแบบที่มีระบบตรวจสอบ ควบคุมการทํางาน ทุกขั้นตอนอย่างมั่นใจ ตั้งแต่จุดที่เก็บตัวอย่างจนถึงห้องปฏิบัติการได้แก่

 

  • EPA 325 Sample Tube หลอดเก็บตัวอย่างสำหรับการเก็บตัวอย่างตามวิธีมาตรฐาน US EPA 325
  • Markes 325 Field Station อุปกรณ์สำหรับวางหลอดเก็บตัวอย่างที่ป้องกันหลอดเก็บตัวอย่างจากแสงแดดและน้ำ
  • Markes TubeTAG ระบบบันทึกข้อมูลของหลอดเก็บตัวอย่าง เพื่อความถูกต้องในการบันทึกข้อมูล
  • Markes DiffLok™ ชุดปิดหลอดเก็บตัวอย่างที่ป้องการการสูญเสียตัวอย่างระหว่างขนส่งและระหว่างการวิเคราะห์
  • Markes TC-20 TAG™ เครื่องทำความสะอาดหลอดเก็บตัวอย่างแบบอัตโนมัติ
  • Markes TD100-xr เครื่อง Thermal Desorption พร้อมระบบป้อนหลอดตัวอย่างอัตโนมัติ

 

 

 

สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม คลิก https://www.scispec.co.th/contact.html

Category: